Ἕνας «περίεργος» τελώνης!

ΚΥΡΙΑΚΗ IΕ΄ ΛΟΥΚΑ

25 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026

Ἀπόστολος: Ἑβρ. ζ΄ 26 – η΄ 2

Εὐαγγέλιον: Λουκ. ιθ΄ 1-10

Ἦχος: πλ. δ΄- Ἑωθινόν: ΙΑ΄

ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ

«Σήμερον σωτηρία τῷ οἴκῳ τούτῳ ἐγένετο» (Λουκ. ΙΘ΄ 9)

 

Ἕνας «περίεργος» τελώνης!

  Εἶναι γνωστοὶ οἱ τελῶναι, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί μου, τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, καθ’ ἣν εὑρίσκετο ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν σώματι ἀνὰ μέσον τῶν ἀνθρώπων! Γνωστοὶ διὰ τὴν ἀτιμίαν των, διὰ τὰς κλοπὰς καὶ

τὰς ἀδικίας των, διὰ τὴν σκληρότητα καὶ ἀναλγησίαν των, διὰ τὴν φιλαργυρίαν των, διὰ τὸ γεγονός, ὅτι ὡδηγοῦσαν ἀνθρώπους εἰς τὴν ἀπόγνωσιν καὶ εἰς τὸν θάνατον πολλάκις, ἐπειδὴ ἐπέβαλλον σκληροτάτους φόρους καὶ οἱ ἄνθρωποι ἠδυνάτουν νὰ τοὺς καταβάλωσι! Διὰ τούτους τοὺς ὡς ἄνω λόγους, ἀλλὰ δι’ ἄλλους περισσοτέρους καὶ συναφεῖς, ἐθεωροῦντο βαρύτατα ἁμαρτωλοὶ καὶ ὁ κόσμος τοὺς ἐθεώρει τόσον ἁμαρτωλούς, ὅσον καὶ τὰς πόρνας! Εἶναι γνωσταί, ἄλλωστε, αἱ ἀναφοραὶ τοῦ Εὐαγγελικοῦ Λόγου, εἰς «τοὺς τελώνας καὶ τὰς πόρνας»! Λέξεις καὶ χαρακτηρισμοί, …παραπλήσιοι!

  Περὶ ἑνὸς τοιούτου τελώνου, ὁμιλεῖ τὸ Θεῖον καὶ ἱερὸν Εὐαγγέλιον! Ἑνὸς τελώνου, ὅστις, παρὰ τὴν τοσαύτην ἁμαρτωλότητά του, «ἐζήτει ἰδεῖν τὸν Ἰησοῦν»! Παρ’ ὅτι γνωρίζει ὅτι ὁ Ἰησοῦς εἶναι … Θεὸς ἀναμάρτητος καὶ καταφέρεται κατὰ τῆς οἱασδήποτε μορφῆς ἁμαρτίας, καὶ πολλάκις κατηγορεῖ δημοσίως τοὺς δῆθεν «ἁγίους» Γραμματεῖς καὶ Φαρισαίους, ἐν τούτοις θέλει νὰ Τὸν ἴδῃ! Παρὰ τὸν «κίνδυνον», μήπως ὁ Ραββὶ καταφερθῆ ἐναντίον του καὶ οὕτω διεγείρη καὶ τὸν λαόν, …ἔρχεται οὗτος ἐκεῖ εἰς τὸν τόπον ἀφ’ οὗ θὰ διέλθῃ ὁ Διδάσκαλος! Ἔρχεται «κρυπτόμενος» ἀπὸ τοὺς συντοπίτας του, καὶ ἐπειδή… «τῇ ἡλικία μικρὸς ἦν… προδραμὼν ἔμπροσθεν ἀνέβη ἐπὶ συκομορέαν, ἵνα ἴδῃ αὐτόν, ὅτι δι’ ἐκείνης ἤμελλε διέρχεσθαι»! Κρύπτεται ὄπισθεν τῶν φυλλωμάτων τῆς συκομορέας καὶ αἰσθάνεται ἀσφαλής, διότι οὐδεὶς τὸν ἔχει ἀντιληφθῆ!

Ἡ μεγαλειώδης κλῆσις καὶ ἡ… τιμή!

  Ὅμως, ὅταν ὁ Κύριος πλησιάζῃ πρὸς τὴν συκομορέαν καὶ ὁ… κεκρυμμένος τελώνης (ὀνόματι Ζακχαῖος), τὸν βλέπει, ἀλλὰ καὶ αἰσθάνεται ὅτι… Ἐκεῖνος δὲν τὸν εἶδε, ἀκούει τὸν Χριστὸν νὰ τὸν καλῇ μὲ τὸ ὄνομά του! «Ζακχαῖε, σπεύσας κατάβηθι· σήμερον γὰρ ἐν τῷ οἴκῳ σου δεῖ με μεῖναι»! Πρὸς στιγμὴν ἐξεπλάγη! Ἀμέσως, ὅμως, ἠσθάνθη τὴν κλῆσιν ταύτην ὡς μεγίστην τιμήν! Ζῇ ἓν ὄνειρον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐφαντάζετο! Ἐνῶ ἐπερίμενε τὴν ἀπόρριψιν καὶ τὴν ἐπίπληξιν ἀπὸ τὸν Ἰησοῦν, παρακαλεῖται οὗτος ὑπ’ Αὐτοῦ, νὰ Τὸν δεχθῇ ὡς ἐπισκέπτην καὶ συνδαιτυμόνα εἰς τὸν οἶκον του! Ὁποία τιμή…!!!

  Παρὰ τὰ ἀρνητικὰ σχόλια καὶ τὸ «σούσουρο», τὰ ὁποῖα ἤρχισαν νὰ ἀκούωνται ἀπὸ τὸν κόσμον, καὶ κυρίως ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῆς Ἱεριχοῦς, οἵτινες ἐγνώριζον τὸν Ζακχαῖον, ὁ ἀρχιτελώνης κατέβη ἀμέσως ἀπὸ τὸ δένδρον καὶ ἔσπευσεν εἰς τὸν οἶκον του ἵνα προετοιμάσῃ τὴν εἴσοδον τοῦ Κυρίου, ἀλλὰ καὶ ὑποδεχθῇ αὐτοπροσώπως τὸν Διδάσκαλον! Ἡ τιμὴ αὕτη ἥντινα ἐποίησεν εἰς τοῦτον ὁ Κύριος, τὸν ἔχει «συντρίψει» κατὰ κυριολεξίαν! Οὐδέποτε θὰ ἠδύνατο νὰ φαντασθῇ, ὅτι ὁ Πανάγιος Διδάσκαλος θὰ τὸν ἐτίμα κατὰ τὸν τοιοῦτον ὀνειρικὸν τρόπον! Συγκινεῖται καὶ περιμένει ἀποφασισμένος ἐκεῖ εἰς τὴν θύραν τῆς οἰκίας του, καὶ ὅταν ὁ Κύριος πλησιάζῃ ἵνα ἔμβῃ… «σταθεὶς (δὲ) Ζακχαῖος εἶπε πρὸς τὸν Κύριον· ἰδοὺ τὰ ἡμίση τῶν ὑπαρχόντων μου, Κύριε, δίδωμι τοῖς πτωχοῖς, καὶ εἴ τινός τι  ἐσυκοφάντησα, ἀποδίδωμι τετραπλοῦν»! Ναί μεν χαίρει διὰ τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ καὶ θέλει νὰ φανῇ ἀντάξιος τῆς τοιαύτης τιμῆς! Γνωρίζει ὅτι ὁ Ἰησοῦς δὲν «χωρεῖ» ἐκεῖ ὅπου κυριαρχεῖ ἡ ἁμαρτία, καὶ διὰ τοῦτο… «κάμνει χῶρον» εἰς τὸν Ὑψηλὸν ἐπισκέπτην! Στέκει δι’ ὀλίγον πρὸ τοῦ Κυρίου, καὶ καταθέτει ἐνώπιόν Του καὶ εἰς ἐπήκοον πάντων τῶν παρισταμένων, τὴν ἀπόφασίν του… ἵνα «διορθώσῃ» τὰ κακὰ ἅτινα ἔχει δημιουργήσει διὰ τῆς ἁμαρτωλοῦ παρουσίας του εἰς τὴν πόλιν τῆς Ἱεριχοῦς!

Ἡ εἰλικρινὴς μετάνοια!

  Ὡς λέγουσιν οἱ ἱεροὶ πατέρες τῆς Ἁγίας μας Ἐκκλησίας, μετάνοια δὲν εἶναι, ἁπλῶς καὶ μόνον, μία ψυχρὰ καὶ τυπικὴ «ἐξαγόρευσις» τῶν ἀνομιῶν καὶ ἁμαρτημάτων! Μετάνοια δὲν εἶναι, ἀκόμη καὶ κάποια δάκρυα, ἅτινα θὰ ρεύσωσι ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν τοῦ δῆθεν μετανοοῦντος! Μετάνοια, ἀντιθέτως, εἶναι… ἡ ἀποστροφὴ καὶ ἡ ἀποκοπὴ ἀπὸ τὴν ἁμαρτίαν! Εἶναι… «ὁ καθαρισμὸς τοῦ συνειδότος», ὡς λέγει ὁ θεῖος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος, δηλαδή, ἡ ἀπόλυτος κάθαρσις τῆς ψυχῆς ἀπὸ τὴν οἱανδήποτε κλίσιν πρὸς τὸ κακόν! Βεβαίως, ὡς φύσει ἁμαρτωλοὶ ποὺ εἴμεθα, ἀσφαλῶς καὶ θὰ ἁμαρτήσωμεν καί… οὐδέποτε θὰ παύσωμεν νὰ ἁμαρτάνωμεν˙ ὅμως, …«ἕτερον ἑκάτερον»! Αἱ ἁμαρτίαι μας νὰ μὴ ἐνεργῶνται καὶ πράττωνται κατ’ ἐπιλογὴν καὶ θεληματικῶς, ἀλλὰ βιαίως καὶ ἀκουσίως!

  Ἐν προκειμένῳ, ὁ ἀρχιτελώνης Ζακχαῖος, ἀποστασιοποιεῖται καὶ ἀποκόπτεται ἀπὸ τὸ ἁμαρτωλὸν καὶ «δυσῶδες» παρελθόν του!   Τοῦτ­ο καταδεικνύει, ἀφ’ ἑνὸς μέν, ὁ τρόπος καὶ οἱ λόγοι του, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως, ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβεβαιώνει τὴν μετάνοιάν του! Τοῦτο, ἀκόμη καὶ κυρίως, ἐπιβεβαιώνει «ὁ γινώσκων καρδίας καὶ νεφρούς», Κύριος Ἰησοῦς, Ὅστις καὶ βεβαιοῖ πρὸς ἅπαντας τοὺς παρισταμένους, ὅτι «σήμερον σωτηρία τῷ οἴκῳ τούτῳ ἐγένετο, καθότι καὶ αὐτὸς υἱὸς Ἀβραάμ ἐστιν. Ἦλθε γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλός»! Ἅπαντες συγκινοῦνται ἀκούοντες τοὺς λόγους τῆς μετανοίας τοῦ ἀρχιτελώνου! Ὁ Ζακχαῖος δέχεται χαίρων τὸν Κύριον˙ πρὸ πάντων, ὅμως, χαίρει, διότι ἡ ἐγκάρδιος μετάνοιά του, τὸν ἀπήλλαξεν ἀπὸ τὰς χρονίους ἐνοχὰς τῶν ἐγκλημάτων του!

  Κατὰ τὴν ἐπικρατοῦσαν παράδοσιν ἐκεῖ εἰς τὴν Ἱεριχώ, ἡ ἐκ βαθέων «ἀλλαγή» καὶ μεταμόρφωσις τοῦ Ζακχαίου ὑπῆρξε τοιαύτη καὶ τοσαύτη, ὥστε ἀνεδείχθη οὗτος εἰς τὴν συνέχειαν, …πρῶτος χριστιανὸς ἐπίσκοπος τῆς Ἱεριχοῦς!

Ἁμαρτία – αὐτοτιμωρία!

  Πολλοί, πολλάκις, καὶ κατὰ τὸ παρελθόν, ἀλλὰ καὶ σήμερον καὶ εἰς πᾶσαν ἐποχήν, παρουσίασαν καὶ ἔτι παρουσιάζουσι τὸν Κύριον, ὡς ἐκδικητὴν καὶ τιμωρὸν καί… ἀγαπῶντα τοὺς «καλούς» καὶ τοὺς «ἁγίους» καὶ τοὺς «ἐναρέτους», καὶ μισοῦντα καὶ ἀπεχθανόμενον, ἀντιθέτως, τοὺς ἁμαρτωλοὺς καὶ παραβιάζοντας τὰς Θείας ἐντολάς Του! Θεωροῦσιν οἱ τοιοῦτοι, ὅτι ὁ Θεός, θὰ τιμωρήσῃ τοὺς κακοὺς καὶ θά… «πληρώσουν» οὗτοι ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἔκνομα καὶ τὰ βαρύτατα ἁμαρτήματά τους, ὅταν θὰ ἐμφανισθῶσιν ἐνώπιον τοῦ δικαίου Κριτοῦ! Λυποῦμαι, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ἅπαντες οὗτοι, θὰ ἤθελον… ὁ Θεὸς νὰ ἐνεργῇ συμφώνως πρὸς τὰς ἰδικάς των ἐκδικητικὰς θεωρίας καὶ κρίσεις!

  Ὅμως, δὲν ἔχουσιν οὕτως τά… πράγματα! Ἐὰν ἀναμένῃ μία τιμωρία ἅπαντας ἡμᾶς τοὺς ἁμαρτωλούς, ἡ τιμωρία αὕτη δὲν θὰ προέλθῃ ἀπὸ τὸν «ἐκδικητήν» Κύριον, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας ἀγάπην καὶ ἐμμονὴν πρὸς τὸ κακόν! Ὁ Γλυκύτατος Κύριός μας, μᾶς ἔδειξε κατ’ ἐπανάληψιν, καὶ ἐν προκειμένῳ μὲ τὸν Ζακχαῖον, ἀλλὰ κυρίως καὶ πρωτίστως, μὲ τὴν παραβολὴν τοῦ «Ἀσώτου υἱοῦ», ὅτι… ἀρκεῖ διὰ τὴν σωτηρίαν μας, ἡ ὁλόθυμος καὶ ἀπὸ καρδίας, μετάνοια ἡμῶν!

  Ἂς ἔχωμεν, συνεπῶς τὸ σθένος καὶ τὴν παρρησίαν νὰ παραδεχώμεθα τὴν ἁμαρτωλότητά μας, καὶ προσερχόμενοι εἰς τὸ ἱερὸν Μυστήριον τῆς Μετανοίας καὶ Ἐξομολογήσεως, νὰ ζητῶμεν παρὰ τοῦ Ἐλεήμονος Θεοῦ, τὴν ἄφεσιν καὶ τὸ Θεῖον Του ἔλεος, καὶ ἂς εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ γίνωμεν δεκτοὶ παρ’ Αὐτοῦ εἰς τὴν Ζωὴν τὴν Αἰώνιον!

Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου

Ἱεροκήρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν

 

πηγή: orthodoxostypos.gr